Yalan dedektörü programı: Yalan dedektörleri ne kadar gerçeği yansıtmakta? Bir uygulama ile kalp atışlarını, nabız atışları ve vücut ısısı gibi değerlerle yola çıkan program yaklaşık sonuçlar vermekte.
Polygrapy olarak bilinen makine suç işleyen ve suça meyilli kişilerin yalan söyleyip söylememelerini anlamaya çalışmak için özellikte dünya emniyet teşkilatlarının kullandığı bir araçtır.
Yalan Dedektörü Programı
Polygraph, yaygın olarak “yalan dedektörü” olarak bilinen bir cihazdır ve genellikle adli, güvenlik ve sorgulama amaçlarıyla kullanılır. Bu cihaz, belirli fizyolojik tepkileri ölçerek bir kişinin doğruyu söyleyip söylemediğini belirlemeye çalışır. İşte Polygraph’un genel işleyişi ve kullanım alanlarına dair özgün bir açıklama:
Polygraph, genellikle bir sorgu odasında kullanılan bir cihazdır. Bir kişi, sorgu odasına alındığında, polygraph operatörü tarafından belirli sorularla sorgulanır. Bu sorular genellikle sorgulanan kişinin doğruluğunu belirlemek için önemli olan konularla ilgilidir.
Polygraph, sorgulanan kişinin vücut tepkilerini ölçmek için bir dizi sensör kullanır. En yaygın olarak kullanılan sensörler arasında kan basıncı, nabız, solunum hızı ve deri iletkenliği bulunur. Bu sensörler, kişinin stres düzeyini ve fizyolojik tepkilerini ölçmek için kullanılır.
Sorgu sırasında, polygraph cihazı tarafından ölçülen veriler bir grafik üzerine kaydedilir. Operatör, bu grafikleri inceleyerek kişinin cevaplarına tepkilerini analiz eder. Özellikle belirli sorulara verilen yanıtların stres düzeyinde belirgin bir artışa neden olup olmadığını araştırır.
Polygraph, adli soruşturmalarda, güvenlik sorgularında ve bazı istihbarat toplama faaliyetlerinde yaygın olarak kullanılır. Ancak, bu cihazın güvenilirliği ve doğruluğu konusunda tartışmalar vardır. Bazı eleştirmenler, Polygraph’un yanlış pozitif ve yanlış negatif sonuçlar üretebileceğini ve bu nedenle kesin bir doğruluk sağlamadığını iddia etmektedir.
Makine Nasıl Çalışır?
Suçlu ya da zanlının üzerine oturabileceği bir koltuk ve içerisinde suçluya bağlanmak üzere bulunan sensörlerden oluşan makine grafiklerin sensörlerde oluşan tepkimelere göre çizilmesinden ibarettir. Kayıt yapan bu grafik suçlu ya da zanlıya yöneltilen sorularda kalp atış hızı, nabız, tansiyon, vücut ısısı ve nefes alıp verme sıklığı gibi ayrıntıları not etmektedir. Öncelikle rutin sorularla grafiğin çizimleri dikkate alındıktan sonra olayla ilgili sorular karşısında oluşan grafik değerleri üzerinden sonuç çıkarımına gidilmesi amaç edilen makine suçlu tespitinde bir araç olarak kullanılmaktadır.
Hızlı kalp atışı, vücut ısısındaki değişkenlik ve tansiyon yalanın ana belirleyicisidir. Ülkemizde suç ve suçlu tespitinde bu araç kullanılmamaktadır.
Yalan Dedektörü Uygulaması
Sonuçlar kesin mi? Doğruluk oranı konusunda yüzde yüzlük bir etki gösterdiği net olmasa da doğru sonuçlar alındığı bilinen Polygrapy makinesi üzerinde daha ayrıntılı olarak çalışmalar sürdürülmektedir.
Gelecekte daha iyi bir teknoloji ile üretilmesi düşünülerek kapasite ve doğruluk makinesi olarak tespit aracı olarak kullanılması için yapılan çalışmalar fayda getirecektir. Özellikle suçlu tespiti, tanık ifadesi gibi önemli bir aşamada faydaları anlamlı olacak makinenin daha sonraki kullanım alanları özellikle işe alım süreçlerinde özel sektör ya da kamusal alımlarda baş vurulacak bir teknoloji olacaktır.
